ABC pacjenta

Lek. med. Jakub Żółciński

ALKOHOL W ŻYCIU CZŁOWIEKA

Alkohol we współczesnym świecie stał się nieodłącznym towarzyszem naszego życia. Wiele osób nie wyobraża sobie zakończenia dnia bez przysłowiowej lampki czerwonego wina. Po alkohol sięgają również coraz częściej dzieci, których organizmy nie są odpowiednio przystosowane do jego metabolizowania. Bywa też, że są one ofiarami jego bezmyślnego stosowania przez osoby dorosłe. 

Konsumpcja alkoholu w Polsce z roku na rok wzrasta. Jego średnie spożycie na jednego mieszkańca, według Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, w roku 2000 wynosiło 7,02 litra czystego - 100% alkoholu etylowego. W roku 2007 jego spożycie sięgało już średnio 9,21 litra na osobę, a w 2011 roku przeciętny Polak spożywał około 13,3 litra 100% alkoholu etylowego rocznie. Szacuje się, że obecne spożycie alkoholu jest jeszcze wyższe. Uzależnionych od alkoholu jest w Polsce około 5% mężczyzn i 1% kobiet, a pijących ryzykownie i szkodliwie jest nawet cztery razy więcej ( około 4 mln.).

Alkohol jest również jednym z głównych czynników ryzyka pogorszenia zdrowia i przedwczesnego zgonu w Europie, zaraz po paleniu tytoniu oraz nadciśnieniu tętniczym. Prawie 55 mln dorosłych Europejczyków (co stanowi 15% populacji) pije ryzykownie, szkodliwie lub jest uzależniona od alkoholu, a blisko 118 mln mieszkańców Europy ciężko się upija przyjamniej raz w miesiącu. Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia, alkohol jest istotniejszą przyczyną pogorszenia stanu zdrowia i przedwczesnego zgonu niż cukrzyca albo astma oskrzelowa. Jest on odpowiedzialny za około 12% przedwczesnych zgonów i niesprawności u mężczyzn i około 2% u kobiet populacji europejskiej.

Alkohol jest odpowiedzialny za około 2000 zabójstw rocznie stanowiąc 40% ich ogólnej liczby. Jest powodem 10 000 samobójstw rocznie, co oznacza, że jedno na sześć samobójstw jest związanych ze spożywaniem alkoholu. Co roku z powodu wypadków komunikacyjnych spowodowanych przez kierowców będących pod wpływem alkoholu ginie na drogach Europy około 17 000 osób. Alkohol jest również przyczyną około 200 000 nowych zachorowań na depresję każdego roku.

Problem alkoholowy dosięga również najmłodszych. Szacuje się, że co roku w krajach Europy rodzi się około 60 000 dzieci z Alkoholowym Zespołem Płodowym (FAS), a 5-9 mln. dzieci żyje w rodzinie z problemami alkoholowymi.

Problem alkoholu we współczesnym społeczeństwie jest więc problemem istotnym i warto zdawać sobie sprawę z jego powagi.

 

Aby zrozumieć problem alkoholizmu należy poznać podstawowe zagadnienia z nim związane. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi definiuje następujące pojęcia:

  • Stan po użyciu alkoholu – gdy stężenie alkoholu we krwi wynosi od 0,2 do 0,5 promila (lub rejestruje się obecność alkoholu w wydychanym powietrzu na poziomie 0,1 – 0,25 mg w 1dm3).
  • Stan nietrzeźwości – gdy stężenie alkoholu we krwi wynosi powyżej 0,5 promila (lub rejestruje się obecność alkoholu w wydychanym powietrzu na poziomie przekraczającym 0,25mg w 1dm3).

 

Na potrzeby profilaktyki przeciwalkoholowej stworzono również pojęcia definiujące sposób spożywania alkoholu. Zaliczyć tu można :

  • Ryzykowne picie alkoholu – to spożycie nadmiernych ilości alkoholu (jednorazowo i łącznie w określonym czasie) nie pociągające za sobą negatywnych konsekwencji, przy czym można oczekiwać, że konsekwencje te pojawią się, o ile obecny model spożywania alkoholu nie zostanie zmieniony.
  • Picie szkodliwe – to wzorzec spożywania alkoholu, który już powoduje szkody zdrowotne, fizyczne lub psychiczne, ale również psychologiczne i społeczne, przy czym nie występuje uzależnienie od alkoholu.
  • Zespół uzależnienia od alkoholu – to złożone zjawisko fizjologiczne, behawioralne i poznawcze, w którym spożywanie alkoholu przyjmuje w wypadku danej osoby pierwszeństwo nad innymi zachowaniami, które kiedyś były dla danej osoby ważniejsze.

 

Poza częstością spożywanego alkoholu kluczową rolę w problemie alkoholowym odgrywa również jego ilość. Do tego celu zdefiniowano tak zwaną porcję standardową.

Jedna porcja standardowa alkoholu zawiera najczęściej około 10 g czystego – 100% alkoholu etylowego. Mogą to być na przykład:

  • 250 ml piwa o mocy 5%
  • 100ml wina o mocy 12%
  • 70ml wina wzmocnionego typu sherry lub porto o mocy 18%
  • 50ml likieru lub aperitifu o mocy 25%
  • 30ml wódki o mocy 40%

Zgubny wpływ alkoholu na organizm

Alkohol jest trucizną i jak każda trucizna ma określony wpływ na organizm człowieka. O bezpieczeństwie jego stosowania decydują ilość w jakiej jest spożywany oraz częstość jego spożywania.

Jego toksyczny wpływ na organizm można opisać odnosząc jego działanie do poszczególnych układów ludzkiego ciała.

Przewlekłe i nadmierne stosowanie alkoholu, doprowadza w obrębie układu nerwowego do rozwoju zmian zanikowych mózgu i móżdżku, powoduje ubytek istoty szarej mózgu, powoduje powstanie zaburzeń psychicznych takich jak bezsenność, depresja, niepokój. Przyczynia się także do zaburzeń zachowania, rozwoju otępienia (zespół Korsakowa) czy zmian osobowościowych oraz samobójstw.

Ze strony układu pokarmowego objawami nadużywania alkoholu są przewlekłe stany zapalne błon śluzowych jamy ustnej, przełyku, żołądka i dwunastnicy, zaburzenia perystaltyki jelit i zaburzenia wchłaniania, zapalenie trzustki i wątroby doprowadzające do jej stłuszczenia, zwłóknienia i marskości czego efektem jest rozwój nadciśnienia wrotnego z powstaniem żylaków przełyku.

Alkohol poważnie obciąża również układ krążenia doprowadzając do rozwoju nadciśnienia tętniczego, kardiomiopatii alkoholowej, zwyrodnienia włókienkowego mięśnia sercowego oraz stłuszczenia i powiększenia serca.

W obrębie układu oddechowego doprowadza do rozwoju przewlekłego zapalenia błony śluzowej tchawicy i oskrzeli, a ryzyko raka jamy ustnej i krtani u osób przewlekłe spożywających alkohol wzrasta dziesięciokrotnie.

Ze strony układu holmonalnego najczęstszymi objawami alkoholizmu są nieprawidłowości wydzielania testosteronu, zmniejszenie ruchliwości plemnków oraz zniszczenie ich struktury co może doprowadzić do obniżenia płodności. Ponadto u mężczyzn dochodzi do hipogonadyzmu i feminizacji, a u kobiet do zaburzeń miesiączkowania, zaniku jajników i maskulinizacji.

Alkohol wpływa również destruktywnie na układ moczowy doprowadzając do rozwoju ostrej niewydolności nerek czy wzrostu stężenia kwasu moczowego we krwi czego objawem jest dna moczanowa.

Nadmierne spożywanie alkoholu osłabia także system odpornościowy co powoduje zwiększone ryzyko występowania pewnych odmian chorób nowotworowych zwłaszcza przełyku, wątroby, sutka, gardła, krtani oraz tchawicy.

Alkohol to także przyspieszone starzenie się skóry.

Działa on na organizm odwadniająco. Efektem tego jest zauważalne gołym okiem nadmierne przesuszenie skóry. Staje się ona szara, sucha i pomarszczona, a jej jędrność i napięcie ulegają stopniowemu zmniejszeniu. Rezultatem jest zwiększona tendencja do tworzenia się zmarszczek i bruzd. Ponadto alkohol wypłukuje ważne dla zdrowia witaminy z grupy B, witaminę A, kwas foliowy oraz mikro- i makroelementy jak cynk czy wapń. Skóra niewłaściwie odżywiona nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować czego częstym efektem jest trądzik pojawiający się po spożyciu większej ilości alkoholu czy nadmiar sebum po nocnym, obficie zakrapianym przyjęciu. Alkohol poprzez swoje oddziaływanie na skórę oddziałuje jednocześnie na zawarte w nich naczynia. Uszkadza ich ściany przez co ulegają poszerzeniu dając obraz rumienia czy pajączków naczyniowych. Alkohol to także uszkodzenie mieszków włosowych i problem nadmiernego wypadania włosów. Stają się one suche, a ich słabe odżywienie doprowadza do wzrostu ich łamliwości. 

Efekty spożycia alkoholu

Najczęściej po alkohol sięga się w celu chęci odprężenia się. Towarzyszy spotkaniom, przyjęciom, w celu umilenia czasu i zabawy gdyż właśnie z nią jest on utożsamiany. Niestety w dalszym ciągu wiele osób nie wyobraża sobie by bawić się bez alkoholu.

Wpływ alkoholu w zależności od jego stężenia przedstawia się następująco:

 

Wpływ alkoholu na ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca:ca opisuje KRZYWA J. Określa ona ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej w zależności od ilości spożywanego alkoholu. Istnieje tu ścisła zależność. Wraz ze wzrostem ilości spożywanego alkoholu, względne ryzyko wystąpienia choroby wzrasta lecz dopiero po przekroczeniu pewnej jego ilości. Nie sposób nie zauważyć, że początkowo wraz ze wzrostem spożycia alkoholu do 20 g dziennie ryzyko to spada, po czym zaczyna zdecydowanie rosnąć. Wiąże się to z opisywanym ochronnym działaniem alkoholu spożywanego w niewielkich ilościach na układ sercowo-naczyniowy.

 

Alkohol to temat dotyczący nie tylko dorosłych. Również dzieci, a zwłaszcza te dopiero poczęte i rozwijające dynamicznie w łonie matki się przez cały okres trwania ciąży, narażone są na szkodliwy wpływ alkoholu. Część kobiet nie chce, bądź nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji ich lekkomyślności.

 

Płodowy zespół alkoholowy – FAS – Fetal Alcohol Syndrome 

Wraz z rozwojem coraz to czulszych metod diagnostycznych, mówi się o szkodliwym wpływie alkoholu na płód. Wieloletnie badania dowiodły, że płód w łonie matki, która w czasie ciąży spożywa alkohol jest szczególnie mocno narażony na jego toksyczny wpływ. Płód jako organizm niedojrzały, nie jest nawet w najmniejszym stopniu przystosowany do radzenia sobie z działaniem alkoholu. Jego niedojrzała metabolicznie wątroba, nie syntetyzuje dehydrogenazy alkoholowej, która odpowiedzialna jest za jego metabolizm, a rozwijający się mózg podatny jest na nawet najmniejsze jego stężenia. Doprowadza to do poważnych uszkodzeń. W zależności od trymestru ciąży alkohol powoduje różnego rodzaju zaburzenia.

  • Pierwszy trymestr ciąży jest czasem najintensywniejszego rozwoju  płodu. To w tym okresie ma miejsce organogeneza podczas której dochodzi do powstawania określonych narządów i układów. Przez pierwsze dwa tygodnie od zapłodnienia, teratogenny wpływ alkoholu może doprowadzić do poronienia. Okres od drugiego do dziesiątego tygodnia jest najważniejszym i najbardziej krytycznym czasem w rozwoju wewnątrzłonowym dziecka. Spożywanie alkoholu w tym okresie wiąże się z uszkodzeniem serca, którego najintensywniejszy rozwój przypada na okres od 3 do 6 tygodnia życia płodowego. Rozwój ośrodkowego układu nerwowego przypada na okres od 3 do 16 tygodnia życia płodowego, a ekspozycja na alkohol w tym czasie doprowadza do uszkodzenia mózgu i poważnych zaburzeń rozwoju psychofizycznego. Pierwszy trymestr to także czas rozwoju oczu, uszu, nosa, zewnętrznych narządów płciowych, zębów i podniebienia twardego, a działanie alkoholu doprowadza do ich uszkodzenia, bądź nieprawidłowego wykształcenia.
  • W drugim trymestrze ciąży, spożywanie alkoholu może doprowadzić do poronienia, oraz uszkadza mózg, kości i skórę.
  • W trzecim trymestrze alkohol powoduje zaburzenia wzrastania płodu. Efektem jego spożywania może być przedwczesny poród oraz niska masa urodzeniowa.

Dziecko z alkoholowym zespołem płodowym nie rozwija się prawidłowo. Nie licząc wielu wad anatomicznych, które aby dziecko mogło przeżyć, muszą być niezwłocznie po urodzeniu korygowane chirurgicznie, głównymi problemami są upośledzenie rozwoju neurologicznego i psychoruchowego, trudności z koncentracją, trudności w nauce, nadmierna pobudliwość czy zaburzenie pamięci bezpośredniej. W przypadkach kiedy matki przyjmowały duże ilości alkoholu w ciąży, u ich dzieci może dojść do upośledzenia rozwoju mowy i słuchu.

Charakterystycznymi cechami morfologicznymi dziecka z płodowym zespołem alkoholowym są krótkie szpary powiekowe, opadające powieki, szeroko rozstawione oczy, krótki nos, wygładzona rynienka nosowa, wąska górna warga, brak czerwieni wargowej, mała i słabo rozwinięta żuchwa, nisko osadzone uszy, krótka szyja. Dzieci te charakteryzują się również niską masą urodzeniową, niskim wzrostem oraz małą głową. Ze względu na uszkodzony układ nerwowy dzieci z FAS mają duże problemy psychospołeczne ujawniające się najczęściej we wczesnym okresie szkolnym. Trudności w nauce, zaburzenia koncentracji czy wzmożona pobudliwość oraz nieumiejętność funkcjonowania w grupie rówieśniczej są częstymi przyczynami marginalizacji i otrącania. Dziecko początkowo nie zdaje sobie sprawy z problemu i nie rozumie dlaczego spotyka się z taką niechęcią. Dziecko z FAS rozwija się nieproporcjonalnie wolniej w porównaniu z innymi dziećmi w swoim wieku. W przypadku zaawansowanej choroby będącej wpływem alkoholu spożywanego przez matkę w czasie ciąży, nigdy nie dochodzi do prawidłowego rozwoju a fizycznie dojrzała 30 letnia kobieta intelektualnie odpowiada dziecku 7-8 letniemu.

Z tych względów tak istotnym jest aby podjęcie decyzji o macierzyństwie wiązało się z dojrzałością emocjonalną i odpowiedzialnością przyszłych matek.

Nie określono dawki bezpiecznej alkoholu jaka może być spożywana w trakcie ciąży by nie doszło do rozwoju FAS. Uważa się, że okres ciąży powinien wiązać się z całkowitym zaprzestaniem spożycia alkoholu przez kobiety. 

Jak diagnozować problemy alkoholowe 

W obliczu dużego problemu jakim jest uzależnienie od alkoholu. Stworzono szereg testów oceniających ilość, częstość i sposób spożywania alkoholu. Jednym z podstawowym jest Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych ze Spożyciem Alkoholu (AUDIT). Składa się on z dziesięciu pytań z odpowiedziami. Osoba badana ma za zadanie wybrać jedną odpowiedź przy każdym z pytań. Każda odpowiedź jest punktowana w sposób określony.

TEST AUDIT

1. Jak często pije Pan/Pani napoje zawierające alkohol?

(0) nigdy

(1) raz w miesiącu lub rzadziej

(2) dwa do czterech razy w miesiącu

(3) dwa lub trzy razy w tygodniu

(4) cztery lub więcej razy w tygodniu


2. Ile standardowych porcji zawierających alkohol wypija Pan/Pani w dniu, w którym Pan/Pani pije?

(0) 1-2 porcje

(1) 3-4 porcje

(2) 5-6 porcji

(3) 7-9 porcji

(4) 10 lub więcej porcji


3. Jak często wypija Pan/Pani sześć lub więcej porcji alkoholu podczas jednego dnia?

(0) nigdy

(1) rzadziej niż jeden raz w miesiącu

(2) około raz w miesiącu

(3) około raz w tygodniu

(4) codziennie lub prawie codziennie


4. Jak często w ostatnim roku nie mógł Pan/Pani zaprzestać picia po jego rozpoczęciu?

(0) nigdy

(1) rzadziej niż jeden raz w miesiącu

(2) około jeden raz w miesiącu

(3) około 1 raz w tygodniu

(4) codziennie lub prawie codziennie


5. Jak często w ciągu ostatniego roku z powodu picia alkoholu zrobił Pan/Pani coś niewłaściwego, co naruszyło przyjęte w Pana/Pani środowisku normy postępowania?

(0) nigdy

(1) rzadziej niż jeden raz w miesiącu

(2) około raz w miesiącu

(3) około raz w tygodniu

(4) codziennie lub prawie codziennie

6. Jak często w ostatnim roku potrzebował Pan/Pani napić się alkoholu rano następnego dnia po "dużym piciu", aby móc dojść do siebie?

(0) nigdy

(1) rzadziej niż jeden raz w miesiącu

(2) około raz w miesiącu

(3) około raz w tygodniu

(4) codziennie lub prawie codziennie


7. Jak często w ostatnim roku miał Pan/Pani poczucie winy lub wyrzuty sumienia po piciu alkoholu?

(0) nigdy

(1) rzadziej niż jeden raz w miesiącu

(2) około raz w miesiącu

(3) około raz w tygodniu

(4) codziennie lub prawie codziennie


8. Jak często w ostatnim roku nie mógł Pan/Pani przypomnieć sobie, co zdarzyło się poprzedniego dnia lub nocy, z powodu picia?

(0) nigdy

(1) rzadziej niż jeden raz w miesiącu

(2) około raz w miesiącu

(3) około raz w tygodniu

(4) codziennie lub prawie codziennie


9. Czy kiedykolwiek Pan/Pani lub ktoś inny doznał jakiegoś urazu fizycznego w wyniku Pana/Pani picia?

(0) nie

(2) tak, ale nie w ostatnim roku

(3) tak, w ostatnim roku


10. Czy ktoś z rodziny, lekarzy lub innych pracowników służby zdrowia interesował się Pana/Pani piciem albo sugerował jego ograniczenie?

(0) nie

(2) tak, ale nie w ostatnim roku

(3) tak, w ostatnim roku

Po zsumowaniu uzyskanych punktów badana osoba jest kwalifikowana do jednej z czterech kategorii.

          < 8 pkt – nieskie ryzyko szkód wywołanych spożywaniem alkoholu

          8-15 pkt – picie ryzykowne

          16-20 pkt – picie szkodliwe

          >20 pkt – uzależnienie od alkoholu

Innym sposobem rozpoznawania i monitorowania problemów alkoholowych jest okreslenie spożycia alkoholu w oparciu o porcje standardowe.

  • Niskie ryzyko uzależnienia od alkoholu:

               < 28 PS/tydz. dla mężczyzny          

  • Picie ryzykowne:

               28-35 PS/tydz. dla mężczyzny

               14-21 PS/tydz. dla kobiety

  • Picie szkodliwe:

               >35 PS/tydz. dla mężczyzny

               >21 PS/tydz. dla kobiety

Jak łatwo zauważyć istnieją różnice w dopuszczalnych ilościach spożywanego alkoholu między kobietami a mężczyznami. Wynikają one z pewnych różnic anatomicznych i fizjologicznych organizmu kobiety i mężczyzny. Mniejsza dopuszczalna ilość spożywanego alkoholu wśród kobiet spowodowana jest zwiększoną zawartością tkanki tłuszczowej w ich organizmie. Alkohol jest substancją rozpuszczalną w wodzie, co oznacza, że wchłania się on w organizmie kobiety szybciej niż w organizmie mężczyzny. Ponadto stężenie estrogenów u kobiet jest wyższe, a hormon ten odpowiada za szybsze wchłaniania alkoholu. Jednocześnie stężenie dehydrogenazy alkoholowej odpowiedzialnej za metabolizm alkoholu u kobiet jest niższe, przez co zdolności eliminacyjne alkoholu są niższe.

Problemy alkoholowe w skali europejskiej są również dużym problemem ekonomicznym. Szczuje się, że coroczne europejskie koszty  leczenia chorób związanych z alkoholem sięgają 17 mln. euro, a leczenie odwykowe i profilaktyka kosztują około 5 mln. euro.

Jak poradzić sobie z nałogiem? 

Ważnym jest aby w porę zdać sobie sprawę z rozpoczynającego się, lub już istniejącego problemu alkoholowego. Wizyta u lekarza i chęć zmiany swoich przyzwyczajeń to pierwszy krok do wyjścia z uzależnienia. Pacjent udający się do lekarza w celu zasięgnięcia porady lub uzyskania konkretnej pomocy musi czuć jego przychylność i wsparcie. Tylko nawiązanie wzajemnie serdecznej relacji umożliwi osobie z problemem alkoholowym otworzenie się i chęć podjęcia diagnozy oraz leczenia. Wraz z pomocą lekarza, wsparciem najbliższych, a także innych wyspecjalizowanych do tego organów, zdeterminowany pacjent jest w stanie pokonać uzależnienie od alkoholu.

 

Gdy uda się opanować problem uzależnienia, czas zająć się odbudową zniszczonego nałogiem organizmu. Ważna jest odpowiednia, niskotłuszczowa i bogatoresztkowa dieta, oparta o produkty zawierające duże ilości białka, witamin i mikroelementów. Niezbędny jest również aktywny wypoczynek połączony z wysiłkiem fizycznym, najlepiej na świeżym powietrzu, oraz odpowiednia ilość snu. Organizm długo poddawany wpływowi alkoholu będzie się długo regenerował, dlatego ważna jest cierpliwość i konsekwencja.

 

Uszkodzoną alkoholem skórę warto odpowiednio wspomagać by odzyskała swoją pierwotną kondycję. Doskonałymi zabiegami są w takim przypadku zabiegi medycyny estetycznej. Zastosowanie znajdą tu peelingi chemiczne, których istotą działania jest złuszczenie powierzchownych warstw skóry, jej rozjaśnienie i odświeżenie. Kolejnym krokiem może być mezoterapia osoczem bogatopłytkowym przygotowanym z własnej krwi pacjenta. Zawarte w nim naturalne czynniki wzrostu pobudzą skórę do kompleksowej przebudowy. Poprzez stymulacje mikrokrążenia, pobudzenie fibroblastów do syntezy kolagenu i kwasu hialuronowego, skóra odzyska zdolność prawidłowej fizjologii i metabolizmu. Zwiększy się jej gęstość i grubość, a zmarszczki w skutek poprawy nawilżenia, ulegną spłyceniu. W celu jeszcze lepszego nawilżenia i odżywienia skóry, można przeprowadzić serię zabiegów mezoterapii z użyciem nieusieciowanego kwasu hialuronowego lub kompleksów zawierających witaminy, peptydy, koenzymy i mikroelementy. Po takim odmłodzeniu skóry  i przywróceniu jej do prawidłowego funkcjonowania, można na koniec sięgnąć po usieciowany kwas hialuronowy w celu wypełnienia pozostałych na skórze twarzy zmarszczek, podkreślenia konturu ust lub delikatnej korekty owalu twarzy. Przeprowadzenie serii zabiegów w sposób efektywny i bezpieczny pomoże odzyskać pacjentowi utracone lata.

W dalszej perspektywie czasowej można przeprowadzić zabieg resurfaceingu skóry twarzy przy użyciu laserów ablacyjnych lub pozamykać poszerzone, w wyniku przewlekłego działania alkoholu, drobne naczynka skóry, objawiające się jako pajączki czy rumień.

Do zaplanowania serii zabiegów odpowiadających potrzebom pacjenta niezbędna jest szeroka wiedza nie tylko z zakresu medycyny estetycznej. Poprzez holistyczne podejście do pacjenta, dyplomowany lekarz medycyny estetycznej, dysponujący nieraz wiedzą również z zakresu chorób wewnętrznych, jest w stanie odpowiednio stworzyć plan działania i pokierować procesem leczniczym, by był on bezpieczny i skuteczny dla pacjenta.

Alkoholizm – gdzie szukać pomocy?

Chcąc poradzić sobie z problemem alkoholowym należy zwrócić się o pomoc do specjalisty. Pierwszą osobą, u której warto szukać pomocy jest lekarz rodzinny. To on znając pacjenta i opiekując się nim na co dzień, powinien zagwarantować mu potrzebne wsparcie i udzielić niezbędnych wskazówek, a także pokierować do ośrodków wyższej referencyjności, zajmujących się problemem uzależnienia od alkoholu i leczeniem odwykowym. Lista ośrodków takich jak poradnie leczenia uzależnień czy świetlice socjoterapeutyczne,  organizujących odpowiednie spotkania i gwarantujące pomoc psychologiczną można znaleźć na stronach Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (www.parpa.pl).

Należy pamiętać, że walka z uzależnieniem od alkoholu to wspólna praca pacjenta, jego rodziny, najbliższego otoczenia oraz specjalistów lekarzy, a także psychologów. 

Przy determinacji pacjenta w zachowaniu trzeźwości, staraniom lekarza oraz wsparciu otoczenia można liczyć na sukces.

Zaloguj się

Nie masz jeszcze konta? Dołącz do POLME
Nie pamiętasz hasła? Zresetuj je tutaj

Resetowanie hasła

Popraw dane formularza / spróbuj ponownie
Powrót na stronę POLME