ABC pacjenta

Dr n. prawnych Anna Płatkowska

KOSMETOLOG NIE MA PRAWA WYKONYWAĆ ZABIEGÓW MEDYCYNY ESTETYCZNEJ

Ingerowanie w nietykalność cielesną zawsze podlegać będzie ocenie, co do legalności tego rodzaju czynności. Ingerencja taka to ingerencja w sferę dóbr osobistych i zawsze trzeba mieć na uwadze daleko idącą ostrożność, by nie naruszyć prawa i to nie tylko prawa cywilnego, ale także prawa karnego.

Na podstawie obowiązujących przepisów należy wskazać, iż zakres kompetencji kosmetologa, czy kosmetyczki jest znacznie węższy, niż zakres kompetencji lekarza  medycyny estetycznej i ogranicza się do przeprowadzania zabiegów o charakterze „pielęgnacyjnym”.

Kosmetolog nie ma prawa do wykonywania wielu zabiegów z zakresu medycyny estetycznej – przede wszystkim tych, które polegają na przerwaniu ciągłości tkanek lub tych, w których stosowane są substancje biologicznie czynne.  Brak formalnych uprawnień do udzielania świadczeń zdrowotnych  i mimo tego     wykonywanie takich świadczeń nie spowoduje, że osoba ta nabywa kwalifikacje prawne do wykonywania zabiegów, które w świetle prawa może wykonywać osoba wykonująca zawód medyczny, w szczególności lekarz, czy pielęgniarka. Definicję świadczeń zdrowotnych zawiera art. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Z ustawy wynika, że świadczeniami zdrowotnymi są  działania służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych, regulujących zasady ich udzielania. Udzielanie świadczeń zdrowotnych polegających na rozpoznawaniu chorób oraz ich leczeniu bez wymaganych uprawnień jest wykroczeniem, a jeśli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej – przestępstwem.

Trzeba tu również wyraźnie podkreślić, że chodzi nie tylko o sam fakt przerwania ciągłości tkanek, ale również, a może przede wszystkim, o stosowane podczas zabiegu preparaty z substancjami biologicznie czynnymi (aplikowane m.in. w formie iniekcji). Tylko lekarz jest w stanie ocenić, biorąc pod uwagę stan zdrowia pacjenta, kwalifikujący lub dyskwalifikujący go do zabiegu, czy skład chemiczny preparatu będzie dla niego bezpieczny, jakie są do niego przeciwskazania, czy osoba, której podaje się określony preparat, nie ma określonych obciążeń mogących skutkować wystąpieniem działań niepożądanych wynikających z przygotowania, zastosowania preparatu etc. Dlatego kosmetolog bądź kosmetyczka, którzy rozważają możliwość wykonywania zabiegów z zakresu medycyny estetycznej, powinni odpowiedzieć sobie na pytanie, czy ich wiedza i doświadczenie są wystarczające nie tylko do profesjonalnego przeprowadzenia zabiegu, ale  przede wszystkim, do podjęcia działań mających za celu odwrócenie negatywnych skutków zabiegu, w tym działań niepożądanych oraz pomocy w przypadku pojawienia się komplikacji. Warto o tym pamiętać, bo powikłania pozabiegowe mogą zdarzyć się zawsze, niezależnie od tego, czy zabieg wykonuje kosmetyczka, kosmetolog czy dyplomowany lekarz medycyny estetycznej. Co istotne, wykonywanie zabiegów z wykorzystaniem preparatów, w których dokumentacji rejestracyjnej stwierdzono, że mogą być stosowane wyłącznie przez lekarza również jest zagrożone odpowiedzialnością karną - zgodnie z treścią art. 160 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. 1997 Nr 88 poz. 553 ze zm.), „kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”.

Na co więc warto zwrócić uwagę podczas pierwszej wizyty? Przede wszystkim lekarz powinien przeprowadzić z pacjentem szczegółowy wywiad w celu ustalenia jego aktualnego stan zdrowia, w tym informacji odnośnie przebytych dotąd chorób i zabiegów, alergii, skłonności do powstawania blizn i siniaków, przyjmowanych leków, a także w przypadku kobiet, upewnienia się, że pacjentka nie jest w ciąży. Dobrze i profesjonalnie przeprowadzony wywiad to ważna część zabiegu. Bez wątpienia kompetencje w tym zakresie posiada lekarz, a nie kosmetyczka, czy kosmetolog. Osoby te nie mają wiedzy np. o składzie chemicznym, drodze działania preparatu, czy ewentualnym radzeniu sobie z powikłaniami. Lekarz jest w stanie odpowiednio zareagować np. na reakcję anafilaktyczną u osoby uczulonej na składniki preparatu. Bez właściwej, natychmiastowej pomocy medycznej skutki zabiegu mogą wyrządzić poważną szkodę. Wszystkie otrzymane przez lekarza informacje wraz z dokładnym opisem przeprowadzonego zabiegu i listą zastosowanych preparatów, powinny znaleźć się w dokumentacji medycznej pacjenta. Jeżeli lekarz nie prowadzi dokumentacji, narusza powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Należy zdecydowanie podkreślić, że rzetelne prowadzenie dokumentacji medycznej jest zarówno  w interesie  pacjenta,  jak i lekarza, a w razie niepowodzenia lub powikłań pozabiegowych będzie miało ważne znaczenie dowodowe.

Zgodnie z obowiązującym prawem, pacjent zanim zostanie poddany zabiegowi, musi wyrazić  uświadomioną i dobrowolną zgodę. Oznacza to, że zanim pacjent podpisze zgodę na wykonanie konkretnego zabiegu, lekarz powinien uświadomić mu w jaki sposób będzie on wykonywany, jaki będzie jego przebieg, jakie jest ryzyko i ewentualne powikłania, jaki jest okres rekonwalescencji, zalecane odstępy między poszczególnymi zabiegami i kiedy pojawią się oczekiwane rezultaty.  Podczas rozmowy warto zasięgając także  informacji o preparatach stosowanych podczas zabiegu. Lekarz powinien używać wyłącznie dokładnie sprawdzonych i przetestowanych preparatów zarejestrowanych w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Środków Biobójczych. Dodatkową wskazówką w zakresie bezpieczeństwa są znaki jakości i certyfikaty - zwłaszcza znak jakości CE, oznaczający że produkt jest zgodny z dyrektywami UE lub oznaczenia amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA), potwierdzające że produkty zostały przebadane klinicznie i są bezpieczne dla zdrowia. Bardzo ważne jest by każdy stosowany preparat był rozpakowywany w obecności pacjenta z hermetycznie zamkniętego opakowania, na którym widnieją m.in. pełna nazwa preparatu, skład,  gramatura, data ważności oraz sposób przechowywania.

 

Warto zwrócić także uwagę na wyposażenie gabinetu i wdrożone zasady aseptyki. Specjalista wykonujący zabieg powinien dysponować odpowiednim sprzętem, posiadającym wymagane prawem atesty oraz dbać o właściwe warunki przeprowadzania zabiegu.  Standardem jest mycie rąk środkiem dezynfekcyjnym, używanie narzędzi jednorazowego użytku, jednorazowych rękawiczek i igieł oraz szczególna dbałość o dezynfekcję czy sterylizację.

 

Zaloguj się

Nie masz jeszcze konta? Dołącz do POLME
Nie pamiętasz hasła? Zresetuj je tutaj

Resetowanie hasła

Popraw dane formularza / spróbuj ponownie
Powrót na stronę POLME