ABC pacjenta

Dr hab. n.med. Robert Krzysztof Mlosek

ZAJRZEĆ W GŁĄB SKÓRY

Punktem wyjścia do planowania działań w gabinecie kosmetologicznym czy medycyny estetycznej jest przeprowadzenie rzetelnej i kompleksowej diagnozy skóry. Diagnoza ma dać odpowiedź na pytanie w jakim stanie jest aktualnie skóra oraz stać się podstawą do planowania terapii. Mimo tego, że pojęcie „diagnoza skóry” jest powszechnie znane i stosowane jej kompleksowe wykonanie jest problematyczne i często nie dostarcza nam pełnych informacji o skórze. Dzieje się tak dlatego, iż brakuje nam metod i narzędzi, które pozwoliłyby rzetelnie ocenić stan skóry a trakcie terapii monitorować jej efekty.

Obecnie na gruncie kosmetologii i medycyny estetycznej diagnoza dokonywana jest przede wszystkim w oparciu o wywiad z pacjentem,  badanie przedmiotowe (testy uciskowe skóry, dotykanie) oraz  techniki fotograficzne. W niektórych gabinetach, korzystając z analizatorów skóry  wykonuje się również „check up” skóry. ”Check up” dostarcza informacji o fizjologii skóry, jej fototypie, biotypie stopniu zestarzenia się skóry, występowaniu ewentualnych patologii. W trakcie „check up„ w zależności od problemu z jakim zgłasza sie pacjent określa się stopień nawilżenia skóry, jej elastyczność, natłuszczenie, odczyn pH skóry, gładkość skóry, koloryt skóry, grubość tkanki tłuszczowej itp. Informacje uzyskane w takim badaniu są bardzo cenne jednak bardzo często aparatura, która jest używana nie gwarantuje uzyskiwanie powtarzalnych i obiektywnych wyników. 

W tej sytuacji otwartym, problemem pozostaje nadal znalezienie metody, która bez uszkadzania skóry, pobierania wycinków itp. pozwoliłaby obiektywnie badać skórę. Ważne jest również znaleźnie metody, która pozwalałaby w sposób bezinwazyjny zajrzeć do wnętrza skóry, gdyż wszelkiego typu analizatory skóry , kamery etc. przetwarzają tylko dane z powierzchni skóry. W badaniach naukowych „do wnętrza” skóry zaglądano stosując tomograf komputerowy, rezonans magnetyczny oraz badania ultrasonograficzne (USG). Dzięki tym metodom uzyskiwano rzetelne wyniki i tym samym zebrano wiele cennych informacji dotyczących skóry. Mając jednak na uwadze małą dostępność tomografii i rezonansu oraz niezwykle wysokie koszty urządzeń i samych badań ich stosowanie w codziennej praktyce jest wykluczone, dlatego też skoncentrowano się na ultrasonograficznym obrazowaniu skóry. 

Prace badawcze nad ultrasonografia skóry trwają od ponad 40 lat jednak dopiero w ostatniej dekadzie dzięki dynamicznemu rozwojowi technologii stają się coraz bardziej powszechne. Do badań skóry wykorzystujemy ultrasonografy wysokich częstotliwości, które wyposażone są w specjalne  głowice o częstotliwościach powyżej 20 MHz. W zależności od typu stosowanego ultrasonografu i częstotliwości głowicy otrzymujemy obrazy o różnej rozdzielczości. Im wyższa rozdzielczość tym niższa głębokość penetracji ultradźwięków w skórę a tym samym na obrazie ultrasonograficznym możemy dostrzec więcej szczegółów. Na obrazie USG zdrowej skóry,  zgodnie z budowa anatomiczną możemy wyróżnić jej trzy podstawowe warstwy naskórek, skórę właściwą i tkankę podskórną. Ponadto możemy obrazować przydatki skóry takie jak paznokcie oraz mieszki włosowe i ujścia gruczołów potowych. W zależności od częstotliwości głowicy i umiejętności osoby wykonującej badanie możliwe nawet uwidocznienie włókna włosowego znajdującego się w mieszku oraz mięśnia przywłosowego. USG skóry pozwala również na zobrazowanie drobnych naczyń krwionośnych w tym teleangiektazji, których średnica jest mniejsza niż 1mm. Korzystając z możliwości jakie stwarzają aparaty USG dedykowane do badania skóry w gabinecie medycyny estetycznej są one podstawą do dokonania diagnozy skóry oraz monitorowania i śledzenia postępów stosowanych terapii/zabiegów. W przypadku bardziej zawansowanych zabiegów z pogranicza flebologii i medycyny estetycznej bez USG wysokich częstotliwości wykonanie zabiegu  byłoby praktycznie niemożliwe.

W przypadku dokonywania diagnozy skóry za pomocą ultrasonografu  jesteśmy w stanie ocenić jej aktualną kondycję odnosząc wygląd skóry danego pacjenta do obrazu skóry zdrowej. W tym zakresie niezbędnych informacji dostarcza analiza obrazu naskórka i skóry właściwej. W przypadku naskórka obserwujemy przede wszystkim jego przebieg i grubość. Ultrasonografia jest niezastąpiona w ocenie stanu skóry związanego z naturalnym procesem starzenia oraz fotostarzenia. Na obrazach USG skóry, szczególnie skóry twarzy, wraz z wiekiem oraz w wyniku nadmiernej ekspozycji na promieniowanie słoneczne tuż pod naskórkiem  pojawia się charakterystyczne ciemne pasmo tzw. SLEB (ang. subepidermal low echogenic band), które można uznać za marker uszkodzenia skóry. Im grubszy SLEB tym skóra jest w gorszej kondycji. Celem wszelkich terapii z zakresu medycyny estetycznej i kosmetologii jest zmniejszenie grubości SLEB. Dokonując ultrasonograficznej diagnozy skóry mamy również możliwość oceny blizny, blizn potrądzikowych oraz innych zmian skórnych. USG skóry  okazuje się również niezastąpione w diagnozowaniu cellulitu. Bez wątpienia można stwierdzić, że USG jest użyteczne do monitorowania efektów wszystkich zabiegów stosowanych na gruncie kosmetologii i medycyny estetycznej. Znajduje ono zastosowanie w ocenie skuteczności zarówno zabiegów kosmetologicznych (np. zabiegi nawilżające, mikrodermabrazja, peelingi powierzchowne, zabiegi maszynowe na ciało, terapie antycellulitowe) jak i zabiegów lekarskich tj. mezoterapia,  wypełniacze, toksyna botulinowa, zabiegi laserowe w tym resurfacing, usuwanie blizn  jak również zamykanie drobnych naczyń krwionośnych). W przypadku zabiegów lekarskich dzięki możliwości „zajrzenia w  głąb skóry” za pomocą USG możemy również wyeliminować powikłania w postaci krwiaków i zapobiegać podawaniu preparatów w niewłaściwe miejsce lub do światła naczynia krwionośnego. W ostatnich latach pojawiły się również zabiegi, które bez ultrasonograficznego monitorowania byłyby praktycznie nie do wykonania.

Podsumowując można stwierdzić, że ultrasonograficzne obrazowanie skóry jest niezwykle użyteczne w gabinecie kosmetologicznym i medycyny estetycznej. Mając na uwadze fakt, że  ultrasonografia jest stosunkowo tania, bezpieczna, bezinwazyjna oraz mobilna (współczesne ultrasonografy do oceny skóry są urządzeniami przenośnymi) ma  ona szansę na stałe zagościć w gabinetach.

Zaloguj się

Nie masz jeszcze konta? Dołącz do POLME
Nie pamiętasz hasła? Zresetuj je tutaj

Resetowanie hasła

Popraw dane formularza / spróbuj ponownie
Powrót na stronę POLME